1. Paragnosie en de mantiek (helderziendheid en waarzeggerij),
2. Spiritisme (het kennen van en omgaan met de doden),
3. Magnetisme (genezing van zieken),
4. Magie (hanteren van bijzondere krachten voor of tegen de medemens).

Deze deelgebieden zijn niet scherp van elkaar te scheiden.
Telkens blijken er dwarsverbindingen te bestaan binnen de ene wereld naar de andere wereld van het occultisme.
Mensen met occulte vermogen bewegen zich vaak op meer dan één (deel)gebied.

Er zijn twee grondmotieven in het occultisme:

1. Het zoeken naar kennis en
2. Het zoeken naar macht.

Deze zijn eveneens niet goed te scheiden: ‘kennis is macht’, zegt het spreekwoord.

Occultisme is erg oud.
De occulte verschijnselen zijn, zoals we straks nog beter zullen zien, in alle tijden en bij alle volken bekend.
Altijd heeft de mens achter de onbekende en onzichtbare wereld willen zoeken, er meester van willen maken en deze te bedienen.
De occultist en zijn paranormale vermogens heeft zijn voorbijgang in de medicijnman, de sjamaan, de doekoen, de toverpriester.
Het occultisme heeft van oudsher zijn achtergrond en voedingsbodem in het animisme (levenloze dingen beschouwen en vereren als bezield door geesten van overlevenden) van wat we de primitieve volken noemen, ook al zullen niet alle occultisten er bewust van zijn.
Dus, de primitieve volken die aan animisme doen, weten niet dat het occult is.

Men komt telkens een soort gemeenschappelijk geloof tegen in allerlei vormen van occultisme.
Velen zien de mens als een microkosmos, die verbonden is met Al, de macrokosmos: zoals een vrucht in de moederschoot verbonden is via de navelstreng met de moeder.
De moderne beweging New Age is daar ook aanhanger van.
Men zegt dat het principe van het occultisme analogie (overeenstemming) is.

De mens kan de krachten van de macrokosmos deel krijgen door:

• Zich sterk te concentreren.
  
  Zo ontwikkel je als ware een zesde zintuig, die verder kan ontwikkelen.
• Sommigen verkrijgen het niet door sterke concentratie, maar door erfelijkheid.
• Anderen verkregen het nadat zij een séance bij een occultist hebben bezocht.
• Of het kan zij doordat je een herenbeschadiging oploopt en daardoor een zesde zintuig bij krijgt.

De Amerikaanse occultist Ruth Montgomery zegt dat in de volgende eeuw de deuren zal openen voor een onderzoek naar een omvangrijk onderzoek van de menselijke geest.
De Nederlandse parapsycholoog Van Praag gooit er een schepje bovenop.
Er zal een occulte revolutie aanbreken!
De paranormale vermogens van een toekomstig mens-zijn en brengt hen in verband met de geestelijke evolutie van de mensheid.

Het occultisme kan zich verbinden met verschillende geestelijke achtergrond.
Occultisten kunnen ongelovig of behoren tot de grootste wereldgodsdiensten.

Velen verwerpen alle occulte verschijnselen.
De wetenschap houdt niet van fenomenen die aan haar normen en methoden ontsnappen.
Aan de andere kant bestaat er een haast grenzeloze lichtgelovigheid.
Velen slikken elk verhaal en accepteren elk bijzonder verschijnsel als echt en waar.
De wereld wil bedrogen worden, stelden de oude Romeinen al vast.
Op het gebied van occultisme zijn dan ook vanouds allerlei bedriegers en oplichters werkzaam.
In de beginperiode bestond het parapsychologisch onderzoek bijna uitsluitend in het nagaan van de spontane paranormale verschijnselen, die men aan de onderzoekers rapporteerde.
Deze interviewden hen die de verschijnselen hadden waargenomen en probeerden daarbij kaf van koren te scheiden.
In een latere fase werd ook geprobeerd, spontane gevallen in laboratoria te herhalen met zelfregistrerende apparaten.
Zo onderscheidt de huidige parapsychologie tussen verschijnselen die spontaan ontstaan en die experimenteel worden opgeroepen.
Het parapsychologisch onderzoek heeft al veel aan het licht gebracht.
Het heeft bevestigd dat er inderdaad verschijnselen bestaan die in de huidige stand van natuur- en gedragwetenschappen niet met gangbare werkhypotheses te verklaren zijn.
Het heeft vastgesteld dat sommige mensen en speciaal kinderen over een soort geestelijk radar beschikken.
Van Praag geeft toe, dat de parapsycholoog wel de gegevens kan bestuderen, maar geen antwoord kan geven wie de gever is.
Velen zien de paranormale vermogens als functies van het onderbewustzijn van de mens.
De mens is dus de producent, de gever.
Anderen, waaronder de meeste occultisten zelf, zijn ervan overtuigd dat een buitengewoon en bovenmenselijke factor de zender is en dat de mens dan de ontvanger is.
Als dit laatste juist is, waar ligt de bron dan?
Bij zich aan ons manifesterende geesten uit de wereld van de doden bijvoorbeeld?
In een kosmische bewustzijn?
In het Rijk Gods of in het rijk der duisternis?
Is de bron neutraal, positief of negatief?
We komen er op terug.

Zoals alle tijden en volken paranormale verschijnselen hebben waargenomen, zo heeft men ook altijd aandacht voor gehad.
In zijn zoeken naar zekerheid en macht, naar geluk en gezondheid, heeft de mens zich ook altijd tot mensen met vermeende of echt occulte vermogen gewend.
Wel heeft het Christendom, waar het ook doordrong, het occultisme naar de achtergrond gedrongen.
Maar bij velen die christen werden, bleven toch een aantal aan oude gedachten en praktijken vasthouden.
In het "Christelijk" Europa van de Middeleeuwen stonden tovenaar en astroloog in hoog aanzien.
De 19^e eeuw kende de opbloei van de Romantiek, en juist in die periode kreeg het occultisme nieuwe aandacht.
Bovendien beïnvloedde het rationalisme wel een bovenlaag van de westerse cultuur, maar bleven bij de gewone man veel bijgelovige voorstellingen voortleven.
Denk aan de angst voor het getal 13, voor onder de ladder lopen, het ontmoeten van een zwarte kat en het afkloppen wanneer iemand iets positiefs heeft gezegd.

In het laatste derde deel van deze eeuw is het occultisme duidelijk weer in de mode gekomen.
Men kan zelfs van een occulte explosie.
In de laatste 30 jaar verschijnt een stroom van boeken over paranormale verschijnselen, er blijkt een groot markt voor te bestaan.
In zijn boek Occult America schat Godwin van 30.000.000 occulte aanhangers.
Billy Graham is van oordeel, dat in Engeland 80% van de bevolking bij occulte praktijken betrokken zijn, terwijl er maar slechts 2% regelmatig naar de kerk gaat.
Dat lijkt bevestigd te worden door een enquête onder 80.000 kinderen tussen de 13 en 15 jaar. 8o% van hen wist van occulte verschijnselen af, vooral van het spiritistische ouija-bord, waarvan in Amerika en Engeland miljoenen exemplaren verkocht zijn en dat ook in ons land doorgedrongen is.

Achter deze geweldige toename van de belangstelling voor het occultisme liggen een aantal uiteenlopende redenen.
We noemen er 7 op:

1. Een reactie op het hedendaags rationalisme en materialisme.
   Na velen bevorderingen van de wetenschap en techniek, heeft men behoefte aan mystieke en occulte ‘inzichten’.
2. Invloeden vanuit de wereldsituatie.
   Al in en na de beide wereldoorlogen zochten velen, ongerust over het lot van verwanten en vrienden, raad bij waarzeggers en mediums.
   Daarna zette een tijd van steeds snellere veranderingen in.
   Dat wekt psychische spanningen en angst voor de toekomst.
   Het occultisme kan een uitweg zijn voor het loslaten van je verantwoordelijkheden, wan t alles staat toch vast in de sterren geschreven?
3. Diepe teleurstelling in het Christendom.
   Bevorderd door moderne theologie is de charismata (genadegaven) van de Heilige Geest verwaarloosd, ontkend of onderdrukt en daarom uiteindelijk verdween.
   Wat godsdienstig opgevoede mensen in hun kerken missen, zoeken zij elders: in het occultisme zoals profetie van waarzeggers, zekerheid over het leven na de dood bij spiritisten, krachten in de magie en genezing bij magnetiseurs.
4. Diepe teleurstelling in het Christendom leidt naar authentieke realiteit snakkende mensnaar het zoeken van het antwoord op levensvragen, wat hij noch in wereld noch in de kerken verneemt.
   Hierdoor wordt er gesproken over het verlies van geestelijke en morele waarden, waardoor mensen in een geestelijk vacuüm terechtkomen, dat ze nu willen vullen.
5. De afkeer van de westerse cultuur en westers Christendom dreef velen tot diepere belangstelling voor oosterse godsdienstige praktijken als Yoga en Zen.
6. Velen hebben gezocht in vrije seksualiteit en in drugs, nu zoeken zij naar sterkere prikkels.
   Juist deze soort mensen proberen heksenkringen en satanskerken hun groep te versterken.
7. Het sterk functioneel denken.
   Men vraagt niet als eerste: ‘ is het goed, is het waar,’ maar:’ werkt het, heeft het succes, helpt het’.
   Verhalen over de horoscoop die klopt, een magnetiseur die geneest, worden gretig rondvertelt via de tv, radio of magazines.
   Zulke verhalen hebben sterker propagandistische uitwerking dan vroeger, omdat het denkklimaat nu anders is dan vroeger.

De motieven achter het huidige occult reveil lopen dus sterk uiteen en zijn niet onder één noemer te vangen.
Omdat verzet tegen een verrationaliseerd en verwereldlijkt Christendom een van de motieven is, die de christelijke Kerk mede schuldig maakt aan de opbloei van het occultisme.

Terug naar begin