De Ster van Bethlehem Astrologisch bekeken.

De Ster van Bethlehem


De Ster van Bethlehem gezien van uit historisch en astronomisch perspectief.


De ster van Bethlehem is één van de belangrijkste symbolen van het Christendom.
De ster speelt een belangrijke rol in het verhaal over de geboorte van Jezus echter over de oorsprong van de Ster van Bethlehem tasten astronomen, historie en theologen nog steeds in het duister.


In onderstaand betoog zullen vier mogelijkheden de revue passeren:
De ster was een éénmalige gebeurtenis; hij was door God aan de hemel geplaatst om de geboorte van zijn Zoon aan te kondigen.
De ster is later aan het verhaal over de geboorte van Christus toegevoegd.
De ster was een echt, astronomisch traceerbaar object.
Het volledige Nieuwe Testament is fake.
Ben je aanhanger van de eerste theorie dan hebben we als astronoom te zwijgen.
De Ster van Bethlehem was een bovennatuurlijk verschijnsel dat wetenschappelijk onverklaarbaar is.
Uitgaande van de geschriften van Matheus zijn veel theologen echter geneigd naar een soort goddelijke interpretatie van de Ster van Bethlehem.
Door toe te geven dat de Ster een natuurlijk verschijnsel was doe je natuurlijk de belangrijke symbolische betekenis te niet.
Hoe zou je zo’n miraculeuze gebeurtenis anders op een doodnormale manier kunnen verklaren?


De tweede theorie biedt enig perspectief.
Ten tijde van de geboorte van Jezus waren er maar weinig mensen die het belang van zijn geboorte inzagen.
De Ster van Bethlehem wordt alleen maar in het Boek van Matheus genoemd.
Hij schreef zijn boek geruime tijd na de kruisiging van Jezus en hij zou mogelijk de Ster hebben toegevoegd omdat alle grote koningen uit die tijd sterren hadden die met ze waren geassocieerd.


De vierde theorie lijkt de meeste bizarre maar ook hier is wat voor te zeggen.
De vierde theorie gaat er van uit dat het Nieuwe Testament is geschreven door de heersende Romeinse familie met als doel de Joden af te schilderen als een politieke en religieuze sekte.
Rome had in die tijd net de derde oorlog met de Joden achter de rug en ofschoon ze hadden gewonnen realiseerden ze zich dat de een vierde oorlog mogelijk zouden verliezen.
Daarom probeerden ze de Joden met een verdeel- en heerstactiek uit te schakelen.
Men zegt dat het karakter van Jezus is ontworpen door Arrius Piso.
Dezelfde Piso zou ook, naast grote delen van het Nieuwe Testament, het Evangelie volgens Matheus hebben geschreven.
De andere delen van het Nieuwe Testament zouden door de overige leden van de Piso-familie zijn geschreven.
Alhoewel de theorie plausibel kan overkomen kan er geen enkel bewijs worden overlegd.
Historici en theologen besteden dan ook weinig aandacht aan dit verhaal.
De derde theorie, dat de Ster van Bethlehem een astronomisch verklaarbaar verschijnsel was, zal in dit betoog verder worden uitgediept.


Alhoewel de ster een belangrijke rol speelt in de geboorte van Christus wordt hij maar éénmaal in de Bijbel genoemd en wel in het Boek van Matheus.
Lucas schreef veel gedetailleerder over de geboorte van Christus maar hij noemt geen ster, geen Wijzen uit het Oosten.
Ook rept hij met geen woord over Herodus die opdracht gaf alle jongetjes onder de twee jaar in Bethlehem te vermoorden.
Matheus op zijn beurt heeft het niet over de reis van Jozef naar zijn geboortedorp of een decreet van Caesar Augustus.
Hij noemt ook niet de drukke herberg of de engelen die aan de herders verschenen.
Toch zijn de verhalen van beide Evangelisten de beste informatiebronnen die we hebben over de geboorte van Christus.
Het Evangelie volgens Matheus is geschreven tussen 50-70 na Chr., terwijl Lucas zijn Evangelie schreef in de jaren 58-70 na Chr.
Beiden zijn het er over eens dat Christus werd geboren in Bethlehem gedurende de laatste jaren van de regeringsperiode van Herodus de Grote.
Beiden geven aan dat de geboorte werd aangekondigd door een hemelgebeurtenis en beiden zijn het er over eens dat Christus opgroeide in Nazareth.


De verschillen in beide verhalen zijn niet verrassend omdat in die tijd verhalen van mond tot mond werden doorverteld alvorens ze werden opgetekend.
Beiden hebben Christus niet gekend en ze waren aangewezen op verschillende mondelinge bronnen.
Het is algemeen geaccepteerd dat Christus ergens tussen 7 v. Chr. En 1 v. Chr. is geboren.
We hebben een aantal historische data tot onze beschikking die hier op duiden.
Laten we eerst eens kijken naar de historische achtergronden.
Gedurende de periode rond de jaartelling beleefde het Romeinse rijk een periode van rust en welvaart.
De Romeinse keizer Caesar Augustus begon in 7 v. Chr.
Troepen uit de buitenste provincies terug te trekken.
Uitgaande van geschriften van Romeinse priesters werd in 2 V. Chr.
Het 750-jarig bestaan van Rome herdacht.
Dit viel samen met het 25-jarig regeringsjubileum van Caesar Augustus als keizer van de Romeinen.


In augustus 2 v. Chr.
Waren er in Rome, de provincies en de geallieerde koninkrijken grote feesten.
Van overal uit het keizerrijk trokken mensen naar Rome om te feesten.
Veruit de belangrijkste gebeurtenis in dat jaar was het feit dat Caesar Augustus zich liet uitroepen tot Pater Patriae, Vader des Vaderlands.
Per decreet verplichte hij iedere inwoner van het Rijk trouw te zweren aan de keizer.


De eed was verplicht voor iedereen met enige invloed in het Romeinse Rijk.
Verder was de eed verplicht voor iedereen in de Joodse gemeenschap die afstamde van een van de grote Joodse koninklijke families.
Jozef en Maria vielen onder de laatste categorie omdat Jozef een afstammeling was van koning David.
Ze moesten een eed afleggen waarin je zwoeren dat noch zij noch één van hun nakomelingen aanspraak zouden maken op de Romeinse troon.
Gedurende een dergelijk decreet was het Joods gebruik dat men naar de geboorteplaats van zijn voorvaderen reisde om daar de eed af te leggen.
Jozef en Maria moesten derhalve naar Bethlehem, de geboorteplaats van David.


Het was normaal dat de Romeinen periodiek hun inwoners inventariseerden en eventuele privileges opnieuw bekeken.
De Romeinen deden dit in de geboortedorpen maar het is bekend dat in de afgelegen provincies van Klein-Azië niet iedere Romein in staat was naar zijn geboortedorp te gaan.
Daarom werden er een aantal steden aangewezen waar alle administratie plaatsvond.
Als de eed van Caesar Augustus betekende dat Romeinse provincialen naar die steden moesten reizen dan heeft Lucas 2:3 “Iedereen ging naar zijn eigen stad” waarschijnlijk betrekking op zowel Romeinen als niet-Romeinen.
Romeinen moesten hun privileges iedere vijf jaar laten herzien.
Verder hielden de Romeinen iedere 20 jaar grote volkstellingen.
De laatste van die volksstellingen werd in 8 v. Chr. gehouden.
Vijf jaar later, in 3 v. Chr. zou dan de volgende privilegeherziening zijn geweest.


In die tijd was Herodus de Grote koning van Judea.
Hij was door Augustus tot koning benoemd, er is geen sprake van een erfelijke titel.
Herodus was geen Jood maar stamde af van de Idumaeneanen.
Als koning van Judea was hij heerser over een groot deel van de Joodse bevolking.
Onder de Joden was hij immens impopulair.
Zijn vader was verantwoordelijk voor de val van de Hasmoneanen, een belangrijke Joodse familie.
Om de Joden te plezieren trouwde hij als tweede vrouw Mariammne.
Zij was een dochter uit de Hasmoneaanse familie.
Dit had geen effect; het merendeel van de Joden verafschuwde hem en hij wist dit heel goed.
Hij werd er paranoïde en een gedesillusioneerd man door.
Gedurende zijn regeringsperiode overtuigde Antipater, zijn oudste zoon van zijn eerste vrouw hem van het feit dat de twee zonen van Mariammne een coup tegen hem beraamden.
Hij liet hen doden en later liet hij ook Mariammne en haar moeder vermoorden.
Ironisch genoeg liet hij in het laatste jaar van zijn leven ook Antipater executeren wegens het beramen van een opstand tegen zijn vader en poging tot vergiftiging.


Laten we eens gaan kijken naar de astronomische gebeurtenissen in die tijd.
Rond de jaartelling waren er in Klein-Azië nauwelijks mensen in astronomie geïnteresseerd.
In ieder geval niet meer als in de westerse beschaving.
Men zag astrologische voorspellingen als wetenschappelijk bewijs voor gebeurtenissen in het heden en in de toekomst.
In het bijzonder de machthebbers van de verschillende gebieden waren in de astrologie geïnteresseerd.
De enige uitzondering hierop vormden de Joden; voor hun stond iedere vorm van astrologie gelijk aan blasfemie.
Zij konden niet geloven dat de sterren gebruikt konden worden voor het doen van voorspellingen.
Voor hun waren de sterren tekenen van God’s werk.
In het Oude Testament staat op en aantal plaatsen dat God de sterren aan de hemel plaatste om Zijn wensen en daden duidelijk te maken.


In deze periode was er geen duidelijk onderscheid tussen astrologie en astronomie.
Men noteerde de bewegingen van sterren en planeten om er historische gebeurtenissen of het lot van mensen mee te voorspellen.
Van de verschillende groepen priesters en astrologen/astronomen stonden de Magie het best aangeschreven.
Het mysterie dat de Magie omringde was groot.
Waar deze Magie vandaan komen is niet helemaal duidelijk maar men vermoedt dat het afstammelingen van leerlingen van Zoroaster zijn.
Deze Zoroaster leefde ongeveer 1000 v. Chr., hij was een religieus leider in de regio van Perzië (Irak).
Zoroaster predikte het monotheïsme en hij voorspelde dat er ooit een koning zou opstaan die alle volken zou verenigen en die een koninkrijk zou stichten waar iedereen vreedzaam en veilig zou kunnen wonen.
Volgens de voorspellingen van Zoroaster zou de geprofeteerde koning een afstammeling zijn van Abraham.


De Magie waren geen simpele astrologen maar zeer goede astronomen.
Door de eeuwen heen hadden ze belangrijke posities verworven aan de koninklijke hoven en ze genoten bescherming van de belangrijkste vorstenhuizen.
Hun kennis was alleen aan hun eigen leden voorbehouden.
De Magie, en speciaal die uit het meest oostelijke deel van de toenmalige geciviliseerde beschaving, stonden zeer hoog in aanzien.


In 7 v. Chr., vond er een drievoudige conjunctie plaats tussen Jupiter en Saturnus.
Alledrie de conjuncties vonden plaats in het sterrenbeeld Pisces dat lange tijd met de Hebreeuwse natie werd geassocieerd.
Deze conjuncties vinden maar eenmaal in de 900 jaar plaats.
De eerste conjunctie vond eind mei plaats, de tweede in september en de derde vroeg in december.
Ofschoon beide planeten nooit meer als twee maandiameters bij elkaar kwamen en dus nooit als één ster gezien konden worden waren het voor de astronomen in die tijd belangrijke gebeurtenissen.
Jupiter stond bekend als de koning der planeten en Saturnus als beschermer van de Joden.
Dit zou gemakkelijk geïnterpreteerd kunnen worden als een teken dat de Joodse Messias was of zou worden geboren.
In februari 6 v. Chr. vond er een samenstand plaats tussen Jupiter, Saturnus en Mars, wederom in het sterrenbeeld Pisces.
De planeten kwamen binnen 8 graden van elkaar te staan.
Deze gebeurtenis vindt maar eens in de 800 jaar plaats.
Voor de toenmalige astronomen wederom een belangrijke gebeurtenis. Beide zeldzame gebeurtenissen zijn waarschijnlijk door de Magie voorspeld.
Chinese astronomen rapporteerden een nova in het sterrenbeeld Capricornus.
Deze nova vond plaats in de periode maart-april 5 v. Chr.
De nova was gedurende 70 dagen zichtbaar.
Matheus schrijft over een ster die van oost naar zuid aan de hemel bewoog.
De nova in Capricornus bevond zich een 40° van de ecliptica en zal nooit zoveel hebben bewogen t.o.v. de aarde.
De nova zou ongeveer op dezelfde plaats aan de hemel zijn gebleven.


Ook namen Chinese astronomen twee kometen waar, in 5 v. Chr. en in 4 v. Chr.
De komeet van 5 v. Chr. had een duidelijk waarneembare staart, de andere niet.
Chinezen zagen kometen als bezem-sterren: ze ruimden al het oude op om plaats te maken voor het nieuwe.
Ze zagen kometen dus als iets goeds. Dit in tegenstelling tot de astronomen in Perzië en het Romeinse Rijk.
Voor hen waren kometen brengers van onheilstijdingen.
Het is daarom zeer onwaarschijnlijk dat een komeet de geboorte van Christus zou aankondigen of dat het de Magie zou bewegen een lange reis naar Bethlehem te gaan maken.
Daar komt bij dat Matheus het duidelijk over een ster heeft.
Het is onwaarschijnlijk dat hij een komeet met een ster zou verwarren.
Bovenstaande gebeurtenissen verdwijnen in het niet vergeleken bij een 18 maanden durende periode in 2-3 v. Chr.
Het was een opmerkelijke periode in termen van gebeurtenissen aan de hemel in de afgelopen 3000 jaar.
Deze gebeurtenissen aan de hemel hebben ongetwijfeld menig priester en astroloog geïnspireerd.


Op 19 mei 3 v. Chr. was er een nauwe conjunctie tussen Saturnus en Mercurius.
De onderlinge afstand was minder dan 49’.
Daarna bewoog Saturnus oostwaarts om op 12 juni 3 v. Chr. bij Venus aan te komen.
Beide planeten stonden slechts 7,2’ van elkaar verwijderd.
De volgende conjunctie vond plaats op 12 augustus 3 v. Chr. toen Jupiter en Venus net voor zonsopkomst met elkaar in conjunctie kwamen.
Beide planeten stonden slechts 4,2’ van elkaar verwijderd.
Ze zijn als één heldere ster aan de ochtendhemel zichtbaar geweest.
Deze conjunctie vond plaats in het sterrenbeeld Cancer aan het einde van de Zodiac.
Tien maanden later, op 17 juni 2 v. Chr. vond de volgende conjunctie plaats tussen Jupiter en Venus in het sterrenbeeld Leo.
De twee planeten stonden slechts 6” van elkaar verwijderd.
Volgens sommige berekeningen overlapten beide planeten elkaar zelfs.
Deze conjunctie vond plaats in de avonduren en was zichtbaar als een erg heldere ster.
Zelfs als ze 6” van elkaar stonden was het waarschijnlijk niet mogelijk om de twee planeten van elkaar te scheiden.


Het sterrenbeeld Leeuw werd niet alleen gezien als het belangrijkste sterrenbeeld van de dierenriem maar men dacht dat het ook geregeerd werd door de zon, de belangrijkste ster in aan de hemel.
Het werd als een Koninklijk Sterrenbeeld gezien, gedomineerd door de ster Regulus.
De naam Regulus komt uit het Latijn en betekent koning. Leeuw werd tevens gezien als het eerste zodiakale sterrenbeeld van het astrologische jaar en men dacht dat het sterrenbeeld kracht zou toekennen aan de planeten die in het sterrenbeeld stonden.
De Romeinen zagen de planeet Jupiter als bewaker en heerser van het Romeinse Rijk.
Venus, in conjunctie met Jupiter, werd gezien als de moeder van de familie Augustus.
Twee planeten die aan de oorsprong stonden van het Romeinse Rijk stonden samen in het belangrijkste sterrenbeeld in één van de meest glorieuze jaren in de geschiedenis van Rome.
Gedurende de conjunctie was het tevens Volle Maan en ook dit was belangrijk voor de Romeinen.
Op een Volle Maan-dag werd er altijd geofferd aan Jupiter.


Een andere zeldzame astronomische gebeurtenis vond 72 dagen na de conjunctie van Jupiter en Venus plaats op 27 augustus 2v. Chr..
Het was een nauwe samenstand tussen de planeten Jupiter, Mars, Venus en Mercurius.
Ook deze samenstand vond plaats in het sterrenbeeld Leeuw en ook in de maand Augustus waarin veel Romeinse festiviteiten plaatsvonden.
Volgens astrologen duidde deze samenstand in Leeuw in augustus op een nieuw en krachtig begin van Rome en de rest van de geciviliseerde wereld.
33 dagen na de conjunctie van Jupiter en Venus aan de ochtendhemel op 12 augustus 3 v. Chr., kwam Jupiter tot op 19.8’ van de ster Regulus: de koningsplaneet kwam in contact met de koningsster in het koninklijke sterrenbeeld.
Voor astrologen was dit niet echt een bijzondere gebeurtenis maar gecombineerd met de overige hemelverschijnselen in 2 en 3 v. Chr. gaf men er wel snel een symbolische betekenis aan.
Het was de eerste van een serie van drie conjuncties tussen Jupiter en Regulus.
Op 1 december 3 v.Chr. begon Jupiter aan zijn retrograde beweging om zo op 17 februari 2 v. Chr. op een afstand van 51’ van Regulus te komen.
Veertig dagen later, op 8 mei 2 v. Chr. vond de derde conjunctie met Regulus plaats op een afstand van 43.2’.
Voor astrologen leek het erop alsof de koningsplaneet rond de koningsster bleef zwermen en wellicht duidde dit feit op de komst van een grote koning.


Wie was de grootste heerser in die tijd? Caesar Augustus.
Al deze astronomische gebeurtenissen vonden plaats in het 25ste regeringsjaar van Augustus, het 750-jarig bestaan van de stad Rome en in het jaar dat de senaat Augustus de titel van Pater Patriae toekende.
Voor de Romeinen leek het erop alsof de hemel instemde met het keizersschap van Augustus en dat de regering in Rome het goddelijke recht had verkregen de wereld te besturen.
Niemand in Rome zou deze astrologische interpretatie durven tegenspreken.
In andere delen van de wereld werden deze hemelverschijnselen echter anders uitgelegd.
De Magie legden ze uit als de komst van een nieuwe koning.
Ze besloten om de festiviteiten in Rome over te slaan en koers te zetten richting Jeruzalem en Judea op zoek naar een speciaal kind dat zij beschouwden als een belangrijke nieuwe koning van de Joden.
Er zijn geschriften die beweren dat de Ster van Bethlehem alleen zichtbaar was voor de Magie maar dat is onzin.
De sterren en planeten waren voor iedereen zichtbaar maar alleen de opgeleide Magie waren in staat de belangrijkheid van de hemelverschijnselen te begrijpen.


Waarom gingen de Magie naar Judea?
Er bestond een voorspelling, geschreven door Daniël, tussen 605 en 530 v.Chr. die beweerde dat Jeruzalem zou worden herbouwd na de vernietiging door de Babyloniërs in de zesde eeuw voor Chr. en dat er 490 jaar verschil zou zitten tussen de start van de wederopbouw en de start van een wereld-omvattend Messiaans koningsschap dat zijn oorsprong zou hebben in Palestina.
Ofschoon er eerdere vage referenties zijn voor een Joodse Messias was Daniël de eerste die specifiek de geboorte van deze Messias voorspelde.
Echter, de voorspelling van Daniël was op een aantal gebieden onduidelijk.
Zo gaf hij bijvoorbeeld niet aan wanneer de wederopbouw van Jeruzalem startte.
Ook gaf hij niet aan wanneer deze 490 jaar verlopen zouden zijn en de Messias zich bekend zou maken.
Ook de voorspelling van Daniël is dus redelijk onzeker.
Belangrijke gebeurtenissen in het leven van een Joodse man zijn de “bar mitzvah”, zijn 20ste verjaardag en de leeftijd waarop hij in staat wordt geacht oorlog te voeren.
Een andere belangrijke datum is zijn dertigste verjaardag, de dag dat hij wordt geacht zijn spirituele volwassenheid te bereiken.
De 490 jaar zouden ook kunnen beginnen op de dag dat deze Messias zich tot Koning zou laten uitroepen.
Omdat de voorspelling zo vaag was, was er ruimte voor verschillende interpretaties.
De meeste Joden waren er echter van overtuigd dat de voorspelling ergens in de eerstvolgende eeuw uit zou komen.
De profeet Daniël was een Joodse slaaf die als jonge man gevangen was genomen door Babylonische soldaten en naar Babylon was gebracht om de Babylonische koningen te dienen.
Hij werd een Meester Magie en hij werd geroemd door de Babylonische koning Nebuchadnezzar om het feit dat hij de enige was die zijn dromen accuraat interpreteerde en historische gebeurtenissen naar aanleiding van deze dromen perfect voorspelde.
Zijn reputatie was bekend in de gehele westerse geciviliseerde wereld.


De Magie waren goed op de hoogte van de voorspellingen van Daniël en ze wisten dat het sterrenbeeld Leeuw erg belangrijk was voor de Joden.
Het refereerde aan de Leeuw van Judea, de stam van Judea.
Voor de Magie kwamen de astronomische gebeurtenissen beter overeen met de voorspelling over de geboorte van een belangrijke Joodse koning dan de gebeurtenissen in het Romeinse Rijk en Caesar Augustus.


Zelfs de Romeinen waren op de hoogte van de voorspellingen van Daniël.
Romeinse historici uit de 2de eeuw voor Christus schrijven over het sterke geloof dat men had in het feit dat er ooit een heerser uit het oosten, uit Judea, zou komen.
Zelfs de Romeinse keizer nero werd geadviseerd zijn zetel van Rome naar Jeruzalem te verplaatsen omdat die stad was voorbestemd om de hoofdstad van de wereld te worden.
Nero weigerde uiteraard.
Echter in de 2de eeuw v. Chr. beleefden de Romeinen de vervulling van de profetie in de vorm van Caesar Augustus en ze vonden het dus niet belangrijk om elders te zoeken naar verklaringen van de hemelverschijnselen.
Al deze interpretaties waren gebaseerd op de profetieën van Daniël en omdat Joden woonden in alle delen van het Romeinse Rijk was men goed op de hoogte van hun nationalistische gedachten.
In de eerste eeuw v. Chr. waren deze astrologische interpretaties voor historische gebeurtenissen zeer belangrijk.
Dus als de Magie, als professionele astrologen, het zagen als de “Ster” van een Joodse koning dan was het voor hen een teken om naar Jeruzalem te gaan met geschenken voor deze pasgeboren koning.
De meeste joden aanbaden de Magie uit het oosten.
Niet alleen door hun associatie met de profeet Daniël maar ook om het feit dat ze geen beelden aanbaden.
De Magie geloofden in de krachten van de natuurelementen water, vuur, lucht en aarde maar ze aanbaden geen beelden van deze elementen.
Toen de Magie arriveerden in Jeruzalem en zich bekend maakten begonnen bij Herodus de alarmbellen te rinkelen.
Ofschoon zijn eigen hofastronomen hem hun eigen interpretatie hadden gegeven van de astronomische gebeurtenissen van een maand eerder, kende hij de reputatie van de Magie en hun geliefdheid bij de Joden.
Hij wilde dus meer informatie hebben.
Daar kwam bij dat de Magie als representanten werden gezien van de oosterse koningen, een audiëntie weigeren zou politiek niet verstandig zijn en bovendien getuigen van slechte manieren.
Ook de Sanhedrin, het hooggerechtshof van de Joden wilde graag weten wat de Magie te vertellen hadden.


Het is niet bekend om hoeveel Magie het gaat en waar ze precies vandaan kwamen.
Een ding is zeker: ze reisden met veel pracht en praal.
Ook zouden personen van hun statuur nooit per kameel reizen maar per paard.
De drie wijzen zijn waarschijnlijk terug te voeren op de drie verschillende geschenken die aan de nieuwe koning werden gegeven: goud, wierook en mirre.
Drie geschenken en dus drie koningen.


Waarom stopten de Magie, bekend met de voorspelling van de geboorte van een Koning der Joden, in Jeruzalem en vroegen ze Herodus om aanwijzingen?
Als koninklijke afgevaardigden waren ze gebonden aan hun eigen code en moesten ze respect tonen aan de koningen van de steden die ze passeerden.
Ofschoon ze wisten dat het kind geboren zou worden in Judea, in de stad van David wisten ze blijkbaar niet waar Bethlehem ergens lag.
Bethlehem lag ongeveer 15 kilometer ten zouden van Jeruzalem en toen ze dat wisten gingen ze op weg met hun geschenken bestaande uit goud, wierook en mirre.
De traditionele geschenken voor een koninklijke boreling.


Toen de Magie in Bethlehem arriveerden was Jezus een dreumes en zijn ouders woonden niet in een stal maar in een huis.
Uitgaande van hun vertrekpunt zou de reis twee tot vier maanden hebben geduurd, met een tussenstop in Jeruzalem.
Ze zouden dus ergens tussen begin september en eind december 2 v. Chr. in Bethlehem zijn aangekomen.
Het is mogelijk dat de Magie uit verschillende streken zijn vertrokken en zich tijdens de reis hebben samengevoegd.
Mogelijke vertrekpunten zijn Babylon, Perzië en Sheba in Arabië.
Er staat een verwijzing naar de Magie uit Arabië in het Oude Testament maar het is lang niet zeker dat ze allemaal van hieruit zijn vertrokken.
Er zijn ook historische referenties naar een incident in 614 n. Chr. toen Perzische legers het heilige Land bezetten en Christelijke kerken vernietigden.
Aangekomen bij de basiliek in Bethlehem weigerden ze die echter te vernietigen omdat het mozaïek op de muren verwees naar aanbidding van de Magie.
Ze werden herkend aan hun kleding: het waren ook Perzen.
Door de jaren heen is er nogal wat verwarring ontstaan over de “Ster” door de vertaalfouten.
In de Bijbel wordt verwezen naar de ster uit het oosten.
Een betere vertaling is: de ster die we zagen opkomen in het oosten.
De meeste astronomische waarnemingen werden verricht in de vroege ochtenduren.
Zo hebben ze ook de Jupiter/Venus-conjunctie in augustus 3 v. Chr. gezien.
Ze zochten naar verdere tekenen; deze werden gevonden in de drievoudige conjunctie van Jupiter en Regulus.
Toen op 17 juni 2 v. Chr. Jupiter wederom samen met Venus aan de ochtendhemel stond was dit voor de Magie het teken om af te reizen naar Jeruzalem.
De Magie namen de conjunctie waar vanuit Mesopotamië en ze zagen de conjunctie dus aan de westelijke horizon, precies in de richting van Judea.


Deze conjunctie is maar een korte tijd zichtbaar geweest maar het evangelie volgens Matheus heeft het over een ster die de Magie volgden en die pas stopte op de plaats waar de nieuwe koning was geboren.
We zullen nu enkele andere astronomische gebeurtenissen uit deze 18 maanden in 3-2 v. Chr. opnieuw bekijken.
Het enige wat ze gemeen hebben, met uitzondering van de Saturnus/Mercurius-conjunctie, is de planeet Jupiter.
Na de samenstand met Mars, Saturnus en Venus op 27 augustus 2 v. Chr.
Vervolgde Jupiter zijn westwaartse beweging aan de hemel.
Deze westwaartse beweging zou hen naar Jeruzalem hebben geleidt.
Tengevolge van zijn retrograde beweging aan de hemel zal Jupiter op enig moment zijn gestopt, gezien vanuit Jeruzalem, recht boven Bethlehem.
Deze stationaire positie werd bereikt op 25 december 2 v. Chr.
De planeet stopte in het sterrenbeeld Maagd en bleef daar ongeveer 6 dagen.
Wanneer is Christus nu precies geboren?
Bijbelse referenties geven aan dat hij zes maanden na zijn neef Johannes de Doper werd geboren.
Dezelfde Bijbelse referenties leren ons wanneer dat is.


De vader van Johannes, Zacharias, was in de tempel aan het werd toen hij door een engel werd bezocht die hem vertelde dat zijn vrouw Elizabeth weldra en zoon zou baren.
Van Lucas weten we dat Johannes verantwoordelijk was voor acht van de vierentwintig Priesterlijke Cursussen van het Joodse geloof.
Elk van deze cursussen duurde één week en werd twee maal per jaar herhaald.
De Joden gebruikten een zon-maankalender van 51 weken – de overige drie weken van het jaar waren voor drie belangrijke Joodse religieuze feesten, Passover, Pentecost en Tabernakel.
Omdat de kalender maar 51 weken kende moesten de Joden 30 dagen toevoegen om in overeenstemming te komen met een zonnejaar.
In het geval van Zacharias was hij bezig met de achtste cursus oftewel de achtste week van het Joodse jaar toen de engel hem bezocht.
Het zal ongeveer juni zijn geweest toen de engel hem vertelde dat zijn vrouw zwanger was.
Johannes zal naar alle waarschijnlijkheid dus ergens in maart het jaar erop zijn geboren.
Dit betekend dat Jezus ergens in september daaropvolgend werd geboren.


Maar in welk jaar?
En hoe als Zacharias voor de tweede maal, in december zijn cursus gaf?
Dit zou betekenen dat Johannes in september werd geboren en Jezus in maart daaropvolgend.
Tegenwoordig wordt een geboorte in maart algemeen geaccepteerd omdat Lucas het heeft over de engel die aan de schaapherders met hun kudde verscheen.
De enige tijd dat de herders met hun kudde buiten waren was maart gezien het lammerseizoen.
Van de andere kant bezien: kuddes met schapen liepen van maart tot laat oktober in de velden.
Omdat er nogal geroofd werd is er absoluut geen reden om aan te nemen dat er geen herders in de buurt waren.
Met andere woorden: de schapen helpen ons hier niet veel verder.


Laten we eens teruggaan naar Caesar Augustus.
De eed verlangde dat alle inwoners van het Romeinse Rijk en de oude koninkrijken teruggingen naar hun geboortestad.
De eed moest afgelegd worden in de late zomer of de vroege herfst van 3 v. Chr.
Als dit inderdaad de gebeurtenis was die Jozef en Maria naar Bethlehem bracht dan moet Jezus ergens in deze periode zijn geboren.
Uit de bijbel kunnen we afleiden dat Jezus kort na aankomst in Bethlehem werd geboren.
Dit moet dan omstreeks september 3 v. Chr. zijn geweest met de geboorte van zijn neef Johannes in maart 3 v. Chr.
Ook weten we dat hij voor 26 september moet zijn geboren omdat van 26 september tot 3 oktober het Feest van Tabernakel werd gevierd.
Dit feest eiste dat alle in Jeruzalem zouden zijn en we weten dat Jozef en Maria dat niet waren toen Jezus werd geboren.
Bovendien zouden de Romeinen niet het feestseizoen keizen als alle Joden in Jeruzalem moesten zijn, om een volkstelling te houden.
Lucas leert ons dat het erg druk was in Bethlehem, niet met Joden op weg naar Jeruzalem maar voor de volkstelling.


Er zijn nog enkele andere historische feiten die duiden op een geboorte in 3 v. Chr.
Lucas vertelt dat Jezus begon te prediken in het vijftiende jaar van de regeringsperiode van Tiberius als keizer van Rome, hij was toen ongeveer 30 jaar oud.
Helaas vertelt Lucas ons niet of hij de Romeinse telling of de telling van de mensen in Judea en Syrië gebruikte voor het bepalen van het 15de jaar van Tiberius.
Men gaat er van uit dat hij de oosterse jaartelling aanhield en zo komen we uit op een geboortejaar van 3 v. Chr.
Dat klopt ook heel aardig met het Joodse geloof dat zegt dat spirituele volwassenheid pas begint bij het dertigste levensjaar.
Er zijn ook geschiedschrijvers die de geboorte van Jezus beperken tot 4 v. Chr. omdat dit het jaar was dat Herodus de Grote stierf.
Uit het werk van Flavius Josephus weten we veel over de dood van Herodus.
Hij schreef dat Herodus stierf na een maansverduistering en voor Passover werd begraven.
Er waren drie maansverduisteringen.
Op 23 maart 5 v. Chr. (volledig) en op 13 maart 4 v. Chr. (gedeeltelijk) en op 10 januari 1 v. Chr. (volledig).
Ook was er nog een maansverduistering op 15 september 5 v. Chr. maar deze wordt om verschillende redenen niet meegenomen.
Herodus was ziek en zijn lijfartsen hadden hem afgeraden om in deze periode in Jericho te zijn gezien de klimatologische omstandigheden. Uitgaande van de tradities past eigenlijk geen van deze maansverduisteringen goed in het beeld dat we hebben van deze tijd.
De enige maansverduistering die goed past is die van 10 januari 1 v. Chr.
Dit is de enige verduistering waarbij er voldoende ruimte is voor alle rouwplechtigheden en het Passover-feest.


Samenvattend:
Het was de eerste conjunctie tussen Venus en Jupiter op 12 augustus 3 v. Chr. in het sterrenbeeld Kreeft die de Magie alarmeerden op zoek te gaan naar meer tekens.
Ze vonden ze in de drievoudige conjunctie tussen Jupiter en Regulus in het sterrenbeeld Leeuw.
De tweede van deze drie conjuncties, op 17 juni 2 v. Chr. zette de Magie aan tot hun reis westwaarts.
Ofschoon ze vermoedelijk de gebeurtenissen hadden voorspeld wilden ze een bevestiging dat hun voorspellingen juist waren.
Ze volgden de planeet Jupiter, de koningsster, op zijn retrograde beweging aan de hemel.
Op 25 december kwam de planeet in stationaire fase en bleef dat gedurende zes dagen, symbolisch genoeg in het sterrenbeeld Maagd.
Vanuit Jeruzalem gezien leek het erop alsof de planeet recht boven Bethlehem tot stilstand was gekomen.
Einde reis!


Bovenstaande uitleg is een hele eenvoudige (maar vaak zijn de eenvoudigste verklaringen het beste).
Bovenstaand scenario is een van de weinige die gebruik maakt van historische feiten en astronomische gebeurtenissen uit die tijd.
Of het juist is zullen we waarschijnlijk nooit helemaal zeker weten.
Bronnen:
- De sterrenkaarten zijn gemaakt met Starry Night Pro 3.1

- De samenstanden op een rij

Naar de afbeeldingen


bannertje-nl